Van kinderanesthesioloog naar holistisch kinderarts

Arts Maryse Duran zou kinderanesthesioloog worden in het ziekenhuis waar ze werkte. Toen haar moeder kanker kreeg en lange tijd in het ziekenhuis lag, merkte ze hoe het is om patiënt te zijn. Ze gooide het roer om en begon een praktijk voor integrale kindergeneeskunde in Den Haag: 'Voor genezing is meer nodig dan mechanisch naar een lichaam te kijken. Werkelijke aandacht is zo belangrijk. Dat iemand naar je luistert, empathie heeft. Als je stress hebt, zit je lichaam niet in de herstelmodus.'

Dit artikel schreef ik voor VAKBLAD VOOR NATUURLIJKE & INTEGRALE GEZONDHEIDSZORG, 3/2017   

LIEFDEVOLLE ZORG VOOR DE VOLWASSENEN VAN STRAKS

Op tweejarige leeftijd wist Maryse Duran (1979) al dat ze later kindjes wilde ‘beter maken’. Ze ging inderdaad medicijnen studeren en werkte jarenlang met hart en ziel in (kinder)ziekenhuizen. Toen werd haar moeder ernstig ziek en ging ze anders naar gezondheid en ons medische stelsel kijken. Dat was het begin van een bewustwordingsproces, dat er uiteindelijk toe leidde dat ze stopte met werken in het ziekenhuis en haar eigen praktijk voor integrale geneeswijzen voor kinderen oprichtte, MerlinMerlina in Den Haag. Geïnspireerd vertelt de arts over haar pionierswerk.

Maryse had nooit kunnen bedenken dat ze weg zou gaan uit het ziekenhuis. Ze vertelt: ‘Alles was rond om kinderanesthesioloog te worden. Ik vond mijn werk leuk en had een goede opleidingsplek. Toen kreeg mijn moeder een voorstadium van leukemie waar ze uiteindelijk, na een stamceltransplantatie aan overleed. Ze heeft acht maanden in het ziekenhuis gelegen, waarvan drie weken op de intensive care. Ik werkte zelf ook in het ziekenhuis en leerde deze omgeving nu vanuit een heel andere invalshoek kennen. Verpleegkundigen waren vaak heel betrokken. Maar door artsen werd er meestal heel protocollair gewerkt. Er was weinig tijd en aandacht voor de emoties van de patiënt en de familie.

Het was voor mijn moeder een lijdensweg. Medisch gezien had daar niets aan kunnen worden veranderd: mijn moeder was ernstig ziek. Maar in psychisch en emotioneel opzicht werden zij en de familie vaak aan hun lot overgelaten en was er voor mijn gevoel meer pijn en ellende dan nodig. Zo ging er ook van alles mis. Een voorbeeld: ze heeft een keer uren in haar ondergoed op een kruk zitten wachten op de fysiotherapeut die haar was vergeten nadat hij was weggeroepen. Dit soort vergissingen wijt ik aan de manier waarop een ziekenhuis is georganiseerd. Ik heb ook aan die kant gestaan. Er is altijd te weinig tijd. De dagen zijn afgeladen vol en die werkdruk gaat ten koste van goede zorg en aandacht en dus van het genezingsproces.

Doordat ik met mijn neus op de feiten werd gedrukt, begon het besef te groeien dat er voor genezing meer nodig is dan ‘mechanisch’ naar een lichaam te kijken. Werkelijke aandacht is zo belangrijk. Dat iemand naar je luistert, empathie heeft. Als je stress hebt, zit je lichaam niet in de herstelmodus. Daarnaast moet je om beter te worden in contact staan met jezelf (het ‘mind over matter’ principe van de Mind Body Geneeskunde). Dus moet je leren om je aandacht naar hier, naar het lichaam, naar de ademhaling te brengen. Hier kwam ik pas achter door mijn eigen rouwverwerking en proces.’

Na het overlijden van haar moeder, ging Maryse op zoek naar iemand die haar kon helpen om het verlies te verwerken. Zo kwam ze voor het eerst in aanraking met complementaire geneeswijzen:

‘Bij de reguliere psycholoog kwam ik niet tot de kern van de zaak. Ik voelde mijn lijf en grenzen niet meer en zat vol met opgekropte emoties. Alleen praten loste dit niet op. Met mijn hoofd kon ik alles duiden en verklaren, maar ik moest juist de verbinding met mijn lichaam terugvinden. Een lichaamsgerichte benadering van emotionele klachten is niet vanzelfsprekend in het reguliere circuit, zodoende kwam ik bij een haptonoom uit. Zij werd mijn eerste hulp in deze moeilijke tijd.’

Terugkijkend denkt Maryse dat ze destijds bijnieruitputting had: ‘Op een ochtend kon ik mijn bed niet meer uit komen. Mijn hoofd functioneerde prima, maar ik kon mijn lichaam niet bewegen – een schokkende ervaring. Ik heb me ziek gemeld en ben een paar weken thuis gebleven. In die periode ging ik naar Engeland voor een vijfdaagse stilteretraite. Daar drong tot me door dat ik niet meer op deze manier terugkon naar het ziekenhuis. Ik zag in dat wezenlijk contact noodzakelijk is voor het genezingsproces. Door dit inzicht werd het lastig voor mij om daar vanwege tijdgebrek en andere prioriteiten geen aandacht aan te kunnen besteden.’

In deze periode begon Maryse met het leren van EFT, mindfulness technieken, Reiki en intuïtieve healing en reading. Ze leerde deze technieken puur voor zichzelf en had nog geen idee dat er een eigen praktijk zou komen waarin ze deze technieken zou gaan toepassen. In de volgende twee jaar werkte ze eerst nog als consultatiebureauarts. Maar ook hier liep ze tegen hetzelfde probleem aan:

‘Ik had veel ideeën over de manieren waarop ik op het consultatiebureau kinderen zou kunnen helpen. Ik was bijvoorbeeld heel enthousiast over de effecten van EFT en wilde er graag mee werken. Maar… er was geen tijd en ruimte. Ik zag twintig kindjes per dag en moest bij elk kind eerst het protocol afwerken. Als alle onderwerpen op mijn lijstje afgevinkt waren, kwam ik er pas aan toe om te vragen hoe het ‘verder’ met kind en ouders ging. Dan kwamen de wezenlijke onderwerpen. Zoals ouders die aan het einde van een consult vertelden dat het heel slecht ging met hun relatie. Op zo’n verhaal kon ik maar kort ingaan, terwijl het nu juist ging om het welzijn van het hele gezin.

Toen werd ik weer ziek. Dit keer kreeg ik longontsteking die maar niet over ging. Ik dacht: 'Nu moet ik wel ‘practicen what I preach’, namelijk mijzelf afvragen: Wat wil deze ziekte mij zeggen?” Het drong tot me door dat ik letterlijk geen adem meer kreeg in deze geprotocolleerde zorgsystemen. Op twee A4-tjes heb ik toen een plan voor mijn praktijk uitgewerkt dat de basis is geworden van MerlinMerlina. Ik stopte met werken en begon mijn praktijk op te zetten. Na vier maanden ziekte, was ik nu binnen twee weken beter. Vanaf het moment dat ik de knoop doorhakte, werkte alles mee.'

In de regio rond Den Haag wisselt Maryse veel uit met andere artsen die zich ook bezighouden met integrative medicine, oftewel het samenbrengen van complementaire en reguliere geneeswijzen: ‘Er verandert veel en het gaat snel. Binnenkort zal in het Juliana Kinderziekenhuis de eerste Integrative Kindergeneeskunde poli van start gaan. Ook is er een integrative vrouwenpoli geopend in het International Health Centre van Den Haag. Moeders met vrouwenklachten verwijs ik vaak door naar dit spreekuur. Verder werk ik samen met kinderarts/ klassiek homeopaat Stephen Buskin in Wassenaar en een aantal huisartsen in de regio.’

Ziekenhuizen en huis- en kinderartsen verwijzen patiënten door naar Maryse. En zij verwijst ook regelmatig door of terug naar artsen of ziekenhuizen voor bijvoorbeeld verder medisch onderzoek. Doorverwezen ouders stellen haar vaak medische vragen, omdat er in het ziekenhuis geen tijd was om deze te beantwoorden. Dit soort uitwisselingen koppelt ze terug naar het ziekenhuis: ‘Ik hecht veel waarde aan de samenwerking met zowel reguliere als complementaire zorgverleners. Het kind staat centraal. Het is belangrijk om een kind het beste te bieden. Soms is juist medicatie of een operatie of een bezoek aan een fysiotherapeut het meest behulpzaam.

Alleen al door iemand te leren om met stress om te gaan en door aandacht te hebben voor iemands emoties kun je veel doen. Ik behandel kinderen met allerlei soorten klachten en problemen. Denk aan gedragsklachten, slaapproblemen, ADHD, hoofdpijn, angsten en ook puur fysieke klachten.’ Ze voegt hier direct aan toe: ‘In hoeverre een klacht uiteindelijk puur fysiek is, is natuurlijk de vraag…

Kinderen komen altijd samen met hun ouders. Disbalans bij de ouders, wordt vaak door het kind gereflecteerd. Het kind spiegelt zijn omgeving. Natuurlijk heeft een kind ook een eigen verhaal en een eigen constitutie. Maar invloeden van buitenaf zijn heel bepalend voor de gezondheid, zeker de invloeden binnen het gezin. Soms gaan bepaalde gedragingen en patronen al generaties lang mee. Als ouders dat doorkrijgen ontstaat er vaak een schuldgevoel. “Mijn kind heeft klachten doordat ik iets fout heb gedaan”, denken ze dan. Dat is natuurlijk onterecht. Als je zelfinzicht groeit, ga je anders kijken naar de dingen die je deed en maak je wellicht andere keuzes. Er is nooit sprake van schuld, daarvoor spelen teveel factoren mee bij het ontstaan van gedrag of ziekte. Denk aan het schoolsysteem dat steeds meer druk op kinderen legt, verwachtingen binnen onze maatschappij, milieufactoren, onze voeding.

De meeste ouders die in mijn praktijk komen, leven met te veel stress. Ze gaan over hun grenzen heen en hebben niet geleerd om naar hun eigen behoeftes te luisteren. Ik vraag altijd: waar sta jij op je prioriteitenlijstje? Moeders zetten zichzelf meestal onderaan, maar ze moeten op de eerste plaats staan! Als het goed gaat met ouders gaat het, in mijn ervaring, in de meeste gevallen beter met het kind. Als de ouders hun rust terugvinden, dan wordt het zelfherstellend vermogen van het hele gezin als ‘systeem’ geactiveerd. Door met één iemand te werken, gaat alles eromheen schuiven. Veel ouders blijven komen als hun kind geholpen is. Zij willen regelmatig dan nog verder aan hun eigen proces of klachten werken.

Tijdens een consult zie ik vaak gauw waar de meeste spanning zit, door goed te kijken en te luisteren. Alleen al de manier waarop het kind en de ouders zitten, zegt heel veel. Lichaamshouding en lichaamstaal zijn een essentieel onderdeel van de anamnese. Verder neem ik veel tijd om te luisteren. Als je een moeder de ruimte geeft om te vertellen, dan blijkt ze vaak precies te weten wat er aan de hand is. Als arts mag je leren om oordeelloos te worden, blijven luisteren in plaats van meteen bedenken welk protocol bij dit verhaal past. Artsen zijn erg oplossingsgericht. Zowel de zorg als de opleiding zijn gebaseerd op het behandelen van het symptoom. Daardoor wordt er minder nagedacht over alles wat voorafging aan het symptoom en wordt er niet naar het grotere plaatje gekeken. Waarom wordt een lichaam nu ziek? Waarom daar? Hoe kun je genezing ondersteunen?

Ook kinderen weten vaak meer dan je denkt. Soms vertellen ze me wat voor techniek het beste bij ze werkt. Of ze geven me suggesties hoe het ‘beter’ kan. Zoals een jongen die zich eraan stoorde dat ik tijdens een EFT-behandeling steeds hetzelfde zei. Een keer herhalen was voor hem wel genoeg om bij zijn gevoel te komen. “Oh ja”, dacht ik, “ik doe het toch nog teveel volgens een methode en te weinig vanuit contact.”

Als je een gezonde maatschappij wilt, dan moet je bij de kinderen beginnen. In je jeugd wordt de basis gelegd voor je verdere leven. Door kinderen te begeleiden om gezond te zijn, maak je gezonde volwassenen. De basis van een fijn leven is dat je gelukkig en gezond bent en weinig last hebt van stress. Aan een goede baan heb je niks zonder die basis. In een maatschappij met veel stress ligt de nadruk op overleven. Het belang van zingeving en lange termijn denken verdwijnt naar de achtergrond. We zijn er niet alleen voor onze generatie en voor ons kleine persoonlijke leven. We zijn verantwoordelijk voor deze aarde en hebben de verantwoordelijkheid om te zorgen voor een gezonde leefwereld voor de toekomstige volwassenen, de kinderen van nu.’

Meer info: www.merlinmerlina.nl